نگاهی به پوشش خبری دادگاه سلیمی نمین در مطبوعات اصولگرا و غیر اصولگرا :
در ماجرای شکایت جاسبی از سلیمی نمین ، بسیاری از روزنامه های اصولگرا یا به اخبار دادگاه و اتفاقات آن وقعی ننهادند یا به نقل قول ها و گزارش های کلی قناعت کردند . برخی می گویند اصولگرایی روزنامه های اصولگرا باید در پوشش خبری این دادگاه نمود پیدا می کرد. فراتر از این برخی می گویند حتی اگر اصولگرایی را کنار بگذاریم ، این دادگاه آن چنان مملو از ارزش های حرفه ای خبر بود که هیچ روزنامه حرفه ای نمی توانست از خیر استخراج چندین تیتر یک و دو از آن بگذرد . قضاوت درباره اینکه دادگاه محاکمه سلیمی نمین به اندازه پرونده " شهلا" یا شکایت قلعه نوعی از مایلی کهن ارزش داشت یا نه ، به عهده خوانندگان .
اعتماد : بی محتوا و گزینشی
خبر تنظیمی روزنامه اعتماد از دومین جلسه دادگاه سلیمی نمین،ذیل عنوان خبرهای "بی محتوا" طبقه بندی می شود ؛ خبری مبهم که بیشتر بر محور کلی گویی و موضوعات کلیشه ای و تکراری می گردد و طبیعتا چیزی هم دستگیر خواننده نمی کند . بخشی از خبر اعتماد برگرفته از خبرگزاری فارس و بخشی دیگر گزینشی جهت دار از خبر تنظیمی خبرگزاری ایسنا است .اعتماد ، اتهامات رئیس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران را توهین و اهانت با استعمال الفاظ رکیک ، نشر اکاذیب ، ایراد تهمت و افترا ذکر کرده ، بی آنکه اشاره ای حتی کوتاه به دفاعیات او کند. خبر اعتماد با این جمله آغاز می شود که" عبدالله جاسبی رئیس دانشگاه آزاد از علیرضا زاکانی نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و رئیس هیات تحقیق و تفحص از آموزش عالی کشور در مجلس هفتم شکایت کرد." روزنامه اعتماد همچنین بر پیشانی خبری که موضوع وجان مایه اصلی آن دفاعیات سلیمی نمین در دادگاه بوده ، عنوان " شکایت جاسبی از زاکانی و سلیمی نمین " را گذاشته است. این روزنامه حضور علی اکبر هاتفی وکیل سلیمی نمین در شعبه 1059 دادگاه عمومی را هم - آنجا که حضور قاضی ، وکلای شاکی پرونده، نماینده دادستان و متهم را یادآور شده – نادیده گرفته است !
اعتماد ملی : دریغ از یک جمله دفاعیات متهم !
اخبار دادگاه ها و محاکمه متهمان غالبا بر اساس گفت و گو شکل می گیرد . درچنین خبرهایی نگارش دقیق و منظم گفت و گو مهم تلقی می شود و بدنه یا متن خبر می بایست پرسش و پاسخ رئیس دادگاه ، شاکی ، متهم یا وکیل مدافع و شاهد یا شاهدان باشد . با این همه ، روزنامه اعتماد ملی به خبری کوتاه در صفحه 14 اکتفا کرده است . خبر این روزنامه هم مانند روزنامه اعتماد از جنس خبرهای بی محتواست ؛ در این خبر عناوین اتهامی سلیمی نمین وحتی شماره شعبه دادگاه برگزار کننده ذکر شده بی آنکه حتی یک جمله از دفاعیات او یا وکیل اش منتشر شود.
همشهری : دیدار نوروزی نمایندگان با شهردار تهران !
بیستم فروردین روز خوبی است برای غوطه خوردن در خبرهای تبلیغی و سفارشی و شاید بیات مانند دیدار نوروزی نمایندگان با شهردار تهران . یا از این سوی بام افتاد و از 10 روز مانده به "روز ارتش " به پیشواز رفت و برنامه های این روز را از زبان معاون نیروی زمینی ارتش شرح و تفصیل داد . می شود حتی خبر گرانی موز را بارها و بارها چماق کرد و بر سر رقیبان سیاسی کوبید اما خبر محاکمه سلیمی نمین در دادگاه را به دست فراموشی و مصلحت جویی سپرد و عنوان روزنامه اصولگرا را هم یدک کشید . همشهری به خوبی از پس همه اینها برآمده است .
ایران : نقل قول مستقیم و غیر مستقیم
کامل ترین پوشش خبری از محاکمه سلیمی نمین ، شاید متعلق به روزنامه ایران باشد . گزارشی با عنوان "افشاگری سلیمی نمین درباره تخلفات جاسبی دردانشگاه آزاد" . در این گزارش که با حضور خبرنگار این روزنامه در دادگاه تنظیم شده ، نه حرف های قاضی، نه متهم ، نه وکلای شاکی و متهم و نه حتی شاهد – یا مطلع – نادیده گرفته نشده است . بخشی از اتفاقات دادگاه در گزارش روزنامه ایران به شکل نقل قول مستقیم خبری و بخش دیگر به شکل غیر مستقیم آمده است .به لحاظ موضوعی نیز ایران همزمان هم گفته های سلیمی نمین در پاسداشت دانشگاه آزاد به عنوان سرمایه ملی را انعکاس داده و هم تخلفات و مفسده های مدیریتی مدیری را که به گفته رئیس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران می خواهد مادام العمر بماند . انتقاد از دکترای مراوده ای در دانشگاه آزاد ، کارشکنی در مسیر تحقیق و تفحص مجلس از دانشگاه آزاد ، حساب ویژه و رمزگشایی نشده دانشگاه آزاد و تعلل در استعلام از شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تایید قانونی بودن ریاست جاسبی بر دانشگاه آزاد از دیگر اظهارات مطرح شده از طرف سلیمی نمین در دادگاه است که به نسبتی متعادل سهمی در پوشش خبری این روزنامه یافته اند. اما ایران هم جایی بهتر از صفحه 22 برای این خبر نیافته و در صفحه اول ، کوچکترین اشاره ای به آن نکرده است .
وطن امروز: 100 کلمه
روزنامه وطن امروز در ستونی ، تنها به خبر انتشار اسناد زاکانی علیه جاسبی پرداخته است . در حالی که خبر تنظیمی در خبرگزاری های رسمی کشور درباره دادگاه سلیمی نمین بین شش تا هفت هزار کلمه تنظیم شده ، حجم این خبر در وطن امروز حداکثر به 100 کلمه می رسد .فانتزی ها در تعطیلات ، غرور ملی به رنگ قرمز و شکایت مهرجویی از یک ناشر به علت بایگانی و انتشار ندادن چهار فیلمنامه گاو ، هالو ، پستچی و دایره مینا از جمله خبرهایی است که پوشش آن در این روزنامه پررنگ بوده است ..
کیهان : ارجاع به ضمیر سوم شخص مفرد
روزنامه کیهان، دادگاه رئیس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران را در صفحه حوادث با تیتر" عباس سلیمی نمین : بحث شخصی با آقای جاسبی ندارم "به شکل معمول اما نسبتا کوتاه پوشش داده است . این روزنامه ، در خبر تنظیمی خود هم نام نیازی وکیل جاسبی و نماینده دانشگاه آزاد را آورده و هم عبدالصمد خرمشاهی دیگر وکیل دانشگاه آزاد را . با این حال هرچند دو پاراگراف از دفاعیات علی اکبر هاتفی وکیل سلیمی نمین را منتشر کرده ، حتی برای یک بار در متن خبر نامی از او نبرده و دائم در ارجاعات خود از ضمیر سوم شخص " او " استفاده کرده است . در خبر کیهان به سوال قاضی از سلیمی نمین درباره موضوع دکترای افتخاری کردان ،عبارت " دکترای مراوده ای " و دکترای افتخاری " ، موضوع عضویت یا عدم عضویت جاسبی دراتحادیه انجمن های اسلامی در انگلیس وهمچنین آنچه که سلیمی نمین از آن با عنوان تخلفات متعدد از جمله غصب آشکار املاک هادوی نخستین دادستان انقلاب یاد کرده ، اشاره ای نشده است .
تهران امروز : پیر شی الهی !
در تهران امروز ، کوچکترین اثری از خبر دادگاه سلیمی نمین نیست . این درحالی است که به اخباری همچون "مولداوی در آستانه انقلاب باغ انگور" ، "قذافی نگران جان اوباما "، " ننه الهی پیر شی"، "دوش گرفتن منظم " و خبرهای ضعیف و کم اهمیت دیگری بیش از وزن حقیقی آن بها داده شده و حتی به عنوان تیتر اصلی، برجسته و انتخاب شده است .
حزب الله : صفحه اول
روزنامه حزب الله از معدود روزنامه هایی است که درنیم تای پایین صفحه 1 ، خبر از برگزاری دومین جلسه دادگاه شکایت جاسبی از سلیمی نمین داده است . این روزنامه سپس جزئیات بیشتر خبر را هم به صفحه 2 ارجاع داده است .
رسالت : اصولگرایی اصیل !
روزنامه رسالت پیر اصولگرای عرصه مطبوعات ، عباس سلیمی نمین پيشكسوت روزنامه نگاري انقلابی را به سطری کوتاه هم مهمان نکرده و دادگاه را در سکوت برگزار کرده است .
جمهوری اسلامی ، آفتاب یزد ، اطلاعات : سکوت ، سکوت و باز هم سکوت !
این سه روزنامه هم کوچکترین اشاره ای به برگزاری دادگاه سلیمی نمین در پی شکایت دانشگاه آزاد نکرده اند. همزمان " تقدیر اردوغان از تلاش های خاتمی در زمینه اتحاد تمدن ها"، " تزئین درخت عید پاک با 9200 تخم مرغ رنگی" و "نانت فرانسه میزبان پانداهای خمیری"از جمله تیترهایی است که بیستم فروردین در این روزنامه ها درباره آن مطلب و تحلیل نوشته شده است . بقیه صفحات این روزنامه ها نیز با دیگر اخبار وگزارش ها و آگهی های مزایده و مناقصه و تاسیس شرکت و حصر وراثت و .... پر شده است .
جام جم : تیترهای امریکایی !
جام جم هم به مانند رسالت از دادگاه سلیمی نمین رئیس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران بی تفاوت گذشت ؛ تورقی کوتاه از این روزنامه نشان می دهد که دستکم پنج تیتر را به خبرهایی داده که کلیدواژه آن اوباما رئیس جمهور امریکا است :" هشدار قذافی به اوباما ، بازگشت اوباما به امریکا ، سردرگمی دولت اوباما ، نارضایتی پاکستان از رفتار دولت اوباما ، استراتژی اوباما در عراق تفاوتی با استراتژی بوش ندارد ". ولابد به همین دلیل است که در جام جم - روزنامه ای که بیژن مقدم سخنگوی انجمن روزنامهنگاران مسلمان مدیر مسوول آن است - مجالی حتی کوتاه برای پوشش خبری دادگاه محاکمه عباس سلیمی نمین اولین دبیر کل انجمن روزنامهنگاران مسلمان در دادگاه نمی ماند، حتی در صفحه حوادث !
پی نوشت : این گزارش در شماره چهلم نشریه فرهنگی تحلیلی " راه " در بخش رسانه به چاپ رسیده است .
